සෙනෙහස

කොන්ක්‍රීට් වනපියස තුල ශේෂ වූ සොබාදම් අසිරියේ අවසන් ගමන (බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය කුරුළු අභය භුමිය)

            

             සෑම ජීවී කොටසක්ම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ඔවුනොවුන්ගෙන් පරිසරය සමග බැඳී සිටින අතර පරිසරය සියලුම ජීවී කොටස් සමග බැඳී සිටියි. නමුත් දිගුකාලීනව මිනිස් වර්ගයා විසින් ස්වභාවික පරිසර පද්ධතීන්හි කරනු ලබන විවිධාකාර ක්‍රියාකාරකම් තුලින් තම ජිවන මට්ටම්, පහසු හා සුඛෝපභෝගී තලයන්ට ගෙනඒමට නොනවතින ගමනක යෙදෙමින් සිටි. මෙහිදී අත්තනෝමතිකව පාලනයකින් හෝ සංයමයකින් තොරව පරිසරය හා ජිවින් අතර පවතින අන්‍යෝන්‍ය බැදීම් සහ ඒ අතර ඇති ස්වභාවික තුලනය පිලිබඳ හැගීම් විරහිතව ක්‍රියා කිරීමට මිනිසා පෙළඹී ඇත. මිනිසා වසර දහස් ගණනාවක් මුළුල්ලේ තම ප්‍රයෝජනය උදෙසා නිවාස, මංමාවත්, උද්‍යාන ගොඩනගමින් හා ස්වභාවික ඵල වැල හා අස්වැනු නෙලාගනිමින් ද පරිසරයෙන් ප්‍රයෝජන ලැබීය. එහෙත් ඒ අතරතුර අවාසනාවන්ත ලෙස, අප වැව් හා දිය පහරවල් දූෂිත තත්ත්වයට පත් කරමින් ජනපද හා කෘෂිකර්මයට ඉඩ සැලසීම සඳහා වනාන්තර එළිපෙහෙළි කර ඇත. එමෙන්ම අපගේ සාම්ප්‍රදායික ශාක හා භෝග විශේෂයන් වෙනුවට නවීන සහ ආගන්තුක විශේෂයන් යොදා ගෙන තිබේ. මෙම පරිසර විනාශයත් සමගම පරිසරය මගින් මිනිස් ජිවිත කෙරෙහිද බලපෑම ඇති කරනු ලබයි.

                         අසූව දශකය වන විට ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉතා පොහොසත් ප්‍රදේශයක් ලෙස බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය ප්‍රචලිත වූයේ සංක්‍රමණික පක්ෂි විශේෂ රාශියක ගේ ලැඟුම් පොළක් මෙන් ම ගොදුරුබිමක් වීම නිසා ය. මේ තත්ත්වය හේතුවෙන් 1980 වර්ෂයේ දී නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය විසින් අධ්‍යාපනික හා සංරක්ෂණ කලාපයක් ලෙස බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි. ඉන් පසු තෙත්බිම් සුරැකීම පිළිබඳ අන්තර් ජාතික රැම්සා ප්‍රඥප්තියට අනුව 1989 දී ආසියාවේ වැදගත් තෙත් බිම් 947කින් යුත් නාමාවලියට බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය වගුරු බිම ද එක් කෙරිණි. බෙල්ලන්විල අත්තිඩිය කුරුලූ අභය භූමිය පිළිබඳව අවධානය යොමුකර මේ වනවිට අවුරුදු 20ක් පමණ ගතවී ඇත. මීට වසර ගණනකට පෙර මෙම වගුරු බිම වී ගොවිතැන සඳහා යොදාගත් අතර පසුව ලවණ තත්ත්වයක් උද්ගත වීම නිසා ගොවිතැන් කටයුතු කළ නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවිය. ටික කලකින් එය කුරුල්ලන් විශාල වශයෙන් ගැවසෙන ප්‍රදේශයක් බවට පත්විය. එහි වසන කුරුලු සම්පතේ වටිනාකම කෙතරම් ද යත් රජය විසින් 1990 දී මෙය කුරුලු අභය භූමියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කළේය. වාර්තාවන්ට අනුව 90 දශකයේ මුල් කාලය වන විට මේ අභය භූමියෙන් හමු වී ඇති පක්ෂි විශේෂ ගණන 168 ක් පමණ වෙයි. ලංකාවේ පක්ෂීන් පිළිබඳ වැදගත් නිරීක්ෂණ රැසකට මේ අභයභූමිය තෝතැන්නක් ව තිබේ. මෙරටට පැමිණෙන සුලබ වැහිලිහිණියා ගේ උප විශේෂයක් වන ʺටයිට්ලර් ගේ වැහිලිහිණියාʺ (Tytler’s Swallow) ලංකාවෙන් ප්‍රථම වරට වාර්තා කරන ලද්දේ බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය අභයභූමියෙනි. බඩවත ප්‍රදේශය රතු - දුඹුරු පැහැයක් ගන්නා මේ වැහිළිහිණියා 1989 වසරේ දී ජගත් ගුණවර්ධන මහතා විසින් වාර්තා කරන ලදී. තව ද මෙවැනි ම දුර්ලභ සංක්‍රමණික පක්ෂියකු වන ʺපලඟැටි හම්බු කුරුල්ලාʺ ද (Pallas’s Grasshopper Warbler) 1991 වසරේ දී වාර්තා කිරීමට ඒ මහතාට හැකි වූයේ මේ ප්‍රදේශයෙනි. විසිවන සියවසේ මේ පක්ෂියා පිළිබඳ ප්‍රථම වාර්තාව ලෙස මෙය සැලැකේ. ඒ වසරේ සිට බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය වගුරු බිමේ බෙරුදියනිල්ල පඳුරු අතරට සංක්‍රමණික සෘතුව එළැඹීමත් සමඟ ම මොවුන් පැමිණෙනු නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකි වී ඇත. ලංකාවේ ඉතා දුර්ලභ සංක්‍රමණික පක්ෂියකු ලෙස සැලැකෙන ʺදම් සිලූටු දෑ තුඩුවාʺ (Glossy Ibis) ද මෙහි පැමිණෙන ඉතා සුවිශේෂී සංක්‍රමණික පක්ෂියෙකි. එහෙත් පසුකාලීනව අභයභූමිය ආක්‍රමණික ශාකවලින් වැසී ගිය නිසාත් වගුරු ප්‍රදේශය ගොඩ වී ඇති නිසාත් මොවුන් සංක්‍රමණික සෘතුවේ දී දැක ගත හැකිව ඇත්තේ අභයභූමිය අවට වගුරු බිම්වලින් පමණි.

                     එසේම ʺගිරා මලිත්තාʺ (Lorikeet ), ʺහීන් කොට්ටෝරුවාʺ (Small Barbet), ʺහිස දුඹුරු දෙමලිච්චාʺ (Brown - capped Babbler) යන ආවේණික පක්ෂි විශේෂ තුන ද මෙම අභය භුමිය තුළ දැකගත හැකිව තිබේ. එහෙත් අභයභූමියේ හා ඒ වටා සිදු වන හානිකර ක්‍රියා හේතුවෙන් 2000 වසර පමණ වන විට අධ්‍යයනයන්ට අනුව අභය භූමියෙන් වාර්තා වන පක්ෂි විශේෂ ගණන(ඉඳහිට හමුවන විශේෂ ද ඇතුළත් ව) 88ක් දක්වා පහළ බැස තිබිණි. ඒ අතර ආවේණික විශේෂයක් ලෙස දැකගත හැකි වූයේ ʺහීන් කොට්ටෝරුවාʺ පමණකි. මේ අනුව පෙනී යන්නේ පක්ෂි විශේෂ අතුරෙන් 48%ක් ම මේ ප්‍රදේශයෙන් වාර්තා නොවන බවත්, නේවාසික පක්ෂි විශේෂ අතුරෙන් රාශියක් ප්‍රදේශයෙන් වඳ වී ගොස් ඇති බවත් ය. මීට අමතර ව වගුරු පරිසරයට වැඩි වශයෙන් ඇලූම් කරන ʺකිතලාʺ (Purple Coot), ʺබෙළල් සේරාʺ (Pheasant - tailed Jacana) හා ʺවිල් කුකුළාʺ (Common Moorhen) වැනි පක්ෂීන් අද වන විට අභයභූමි සීමාවේ දක්නට ලැබෙන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. බොහෝ විට මොවුන් වගුරු ස්වරූපය තවමත් හොඳින් රැඳී ඇති අභය භූමිය අවට පිහිටි දිවුල්පිටිය හා බොරලැස්ගමුව යන වගුරු බිම් ප්‍රදේශයන්ට සීමා වී ඇත. අභයභූමිය තුළින් ගලා බසිනා බොල්ගොඩ ඇළ දූෂණය වීම සෘජුව ම බලපා ඇත්තේ මත්ස්‍යයන්ට හා උභයජීවීන්ට ය. මෙහි ආවේණික විශේෂ 6ක් ඇතුළු ව මත්ස්‍ය විශේෂ 44 ක් වාර්තා වී ඇත. ඊට අමතර ව කලපු ආශ්‍රිත මත්ස්‍ය විශේෂ ද සමහර කාලවල දී මේ ඇළෙන් වරින්වර හමු වී තිබේ. එහෙත් අද තත්ත්වය ඊට හාත්පසින් ම වෙනස් ය. අද වන විට බොල්ගොඩ ඇළෙහි මත්ස්‍ය විශේෂ අතුරෙන් 89% ක්ම වඳ වී ගොස් ඇත. වර්තමානයේ වාර්තා වන දේශීය මත්ස්‍ය විශේෂ ගණන පහ දක්වා විශාල පහළ බැසීමක් සිදු වී ඇත. පසුකාලීනව එහි වාර්තා වන දේශීය මසුන් අතර ʺහුංගාʺ(Heteropnenstes fossilis), ʺකලපු හඳයාʺ (Aplocheilus parvus), ʺකාවයියාʺ (Anabas testudineus) , ʺලූලාʺ (Channa striata) හා ʺමඩ කනයාʺ (Channa punctata) දැකගත හැකි විය. එහෙත් ආක්‍රමණික විදේශීය මත්ස්‍ය විශේෂ වන ʺතිලාපියාʺ (Saratherodon mossambicus), ʺවෙල්ගුරාමිʺ (Trichogaster pectoralis) හා ʺපිදුරු පිසින්නාʺ (Tank Cleaner - Hypostomus plecostomus) යන මසුන් ඉතා බහුල ව බොල්ගොඩ ඇළේ ජීවත්ව ඇත. කර්මාන්තශාලාවන්හි අපද්‍රව්‍ය නිසා ජලය දූෂණය විම හේතුවෙන් දේශීය සංවේදී මත්ස්‍ය විශේෂ වඳ වී යාමත් සමඟ ම ඕනෑ ම පරිසරයකට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ඇති මේ ආක්‍රමණික මසුන් අධික ව බෝ වී ඇත. ක්‍රමයෙන් දුෂණයට ලක්වූ බොල්ගොඩ ඇළෙහි උභය ජීවි සංඛ්‍යාව පහළ අගයක් ගන්නට විය.

                        මේ අයුරෙන් අභයභූමියේ ජෛව විවිධත්වය සීග්‍රව අඩු වීමට හේතු සාධක බොහොමයක් වෙයි. ʺවෙල් ආත්තාʺ හා ʺබෙරුදියනිල්ලʺ ශාකයෙන් අභයභූමියේ වැඩි තෙත් බිම් ප්‍රමාණයක් මුල්කාලීනව ආක්‍රමණයට ලක් වී තිබුණි. එමෙන්ම අභයභූමිය වටා හා ඒ තුළ බොහෝ ප්‍රදේශ ගොඩකරමින් ජනාවාස හා කර්මාන්තශාලා ව්‍යාප්ත කිරීම නිසා සීග්‍රයෙන් නාගරීකකරණය වී වනජීවී වාසස්ථාන බලපෑමට ලක් ව පවතී. බොල්ගොඩ ඇළ හා අනෙක් ඇළ මාර්ග කර්මාන්තශාලා අපද්‍රව්‍ය නිසා දූෂණය වීම ද, ජලපෘෂ්ඨය ʺජපන් ජබරʺ ශාකයෙන් ආක්‍රමණය වී තිබීම සහ ආක්‍රමණික මත්ස්‍ය විශේෂ බෝවීම ද එකී සාධක ලෙස හැදින්විය හැකි ය. මේ තත්ත්වයන් හමුවේ අභයභූමිය පරිහානියට පත් වෙමින් පැවතුණ ද අද වන විට ද ඉන් අමිල මෙහෙයක් ඉටු වේ. එනම් අවට විශාල ප්‍රදේශයක් ගංවතුර උවදුරෙන් ආරක්ෂා කිරීම යි. බෙල්ලන්විල, අත්තිඩිය, බොරලැස්ගමුව, පැපිලියාන, නැදිමාල, රත්මලාන උතුර, නුගේගොඩ දකුණ හා වේරහැර යන ප්‍රදේශයන්ට ලැබෙන වර්ෂාවේ අතිරික්ත ජලය ගලා එන්නේ මේ ප්‍රදේශයට ය. මේ වගුරු පද්ධතිය අධික ජල කඳ උරා ගනිමින් ප්‍රදේශය ගංවතුර උවදුරෙන් ආරක්ෂා කරයි. මීට අමතර ව භූගත ජල මට්ටම ඉහළ අගයක පවත්වා ගැනීමටත් රොන්මඩ ආදිය රඳවා ගැනීමෙනුත් විශාල මෙහෙයක් මේ වගුරු පද්ධතිය ඉටු කරයි.

                     එහෙත් අභයභූමියේ පිහිටා තිබූ විශාල කැළි කසළ රැඳවුමෙන් ඇහිරී ගිය තෙත්බිම් හා විවිධ ප්‍රදේශයන්හි සිදු වන අඛණ්ඩ මහාපරිමාණ ගොඩකිරීම් හේතුවෙන් මේ වගුරු පද්ධතියට දරා ගත හැකි ජල ප්‍රමාණය සීමා වී ඇත. වසර හතරකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ දෙහිවල - ගල්කිස්ස මහ නගර සභාව මගින් පවත්වාගෙන ගිය විශාල කැළි කසළ රැඳැවුම නිසා අක්කර ගණනාවක් ගොඩ වී තිබුණි. 2001 වසර අවසානයේ දී මෙහි කසළ රැඳවීම තහනම් කළ ද සිදු වූ දැවැන්ත හානිය හානිපූරණය කළ හැකි ක්‍රමයක් ගැන සිතීමටවත් නොහැකි ය. අභයභූමිය වටා පිහිටි කර්මාන්තශාලා පුළුල් කිරීමට පමණක් නොව බෙල්ලන්විල විහාරස්ථානයේ රථ ගාල පුළුල් කිරීමට හා කඩ සාප්පු ඉදිකිරීම සඳහා ද අභයභූමිය වරින් වර ගොඩ කෙරිණ. අද වන විට බොල්ගොඩ ඇළ හා සම්බන්ධ කටු ඇළ ආසන්නය දක්වා ම විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් රථ ගාල පුළුල් කිරීම සඳහා බෙල්ලන්විල විහාරස්ථානය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයෙන් ගොඩ කර ඇත.  අභයභූමියේ බොල්ගොඩ ඇළේ දකුණු ඉවුරේ ඇති රත්මලාන - පැපිලියාන මාර්ගය හා පිටවේල්ල පාර සම්බන්ධ කරන අතුරු මාර්ගය හේතුවෙන් අභයභූමියේ ජනාවාස ව්‍යාප්තිය වැඩි වීමට ඉතා හොඳ පෙලැඹවීමක් ලැබී ඇත. මේ මාර්ගය හා සම්බන්ධ අතුරු මාර්ග කිහිපයක් තෙත්බිම කරා යොමු කර ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ විශාල වශයෙන් ගොඩ කර ජනාවාස ව්‍යාප්ත කර තිබේ. තවත් ජනාවාස වැඩි ප්‍රමාණයක් අභය භූමියේ බටහිර මායිමේ විහිදී ඇති හරමානිස් පාරේ සිට තෙත් බිම අභ්‍යන්තරයට ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී. මේ ආකාරයට ගොඩකරමින් පවතින අභයභූමියේ බටහිර ප්‍රදේශයේ තෙත්බිම් සම්පූර්ණයෙන් ම පාහේ නිවාසවලින් වැසී ගොස් ඇත. 

                     අභය භුමිය සම්බන්ධ මෑත කාලීන සිදුවීම වන්නේ 2014 සැපතැම්බර් මාසයේ  බෙල්ලන්විල වේරැස් ගඟ ව්‍යාපෘතිය යටතේ මෙම අත්තිඩිය බෙල්ලන්විල වගුරුබිම උද්‍යානයක් ලෙස  ජනතා අයිතියට පත්කිරීමයි. ඒ අනුව වගුරු බිමේ  බිම්කඩක් මුළුමනින්ම පාහේ උද්‍යානය සඳහා වෙන් කර ඇති අතර එක් පසෙක පමණක් වගුරු බිම දැකගත හැකි වේ. මේ හේතුවෙන් වගුරුබිමේ ඉදහිට හෝ ගැවසෙන පක්ෂීන්ගේ ශීඝ්‍ර අඩුවීමක් දක්නට ලැබේ. උද්‍යානයට පැමිණෙන රථවාහනයන්හි අධික තදබදයත්, දුමාරයත්, නලා ශබ්දයත් ඊට හේතු වී තිබේ. ඔබට පළමු රූපය මගින් දිස්වනුයේ වගුරුබිමෙහි එක් පැතිකඩක් ගොඩකර සාදා ඇති බෙල්ලන්විල අත්තිඩිය උද්‍යානයයි.  දෙවන රූපය මගින් දක්නට ලැබෙන්නේ මාර්ගයේ අනෙක් පස ඇති වගුරුබිමයි.

                                   රූප මගින් දක්වා ඇති උද්‍යානයේ අභ්‍යන්තර ඡායාරූප පහත පරිදි දැක්විය හැක. මෙම උද්‍යානය ඇවිදීමේ මංතීරුවක්, ආහාර කුටි සහ විවේකිව කතා බහ කිරීම සඳහා ගල් බංකු ආදියෙන් සමන්විතය. අභයභූමියට ඉතා ආසන්නයේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ

කාර්යාලය පිහිටා ඇති මුත් මෙතෙක් අභය භූමියට සිදු වූ දැවැන්ත පරිසර හානි පිළිබඳව කිසිදු පියවරක් ගෙන නොමැත. වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥා පනතට අනුව අභයභූමියක සිදු වන හානිකර ක්‍රියා නතර කිරීමට ඇති බලතල නිසි ලෙස ක්‍රියාවට නැංවීම මගින් මෙහි සිදු වන සියලූ අනර්ථකාරී ක්‍රියා නතර කිරීමේ හැකියාව වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සතු ව ඇත. ඊට අමතර ව තෙත්බිම් පරිසර ආරක්ෂා කිරීමට ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට ද නෛතික හැකියාව ඇත. එසේ තිබියදීත් අභයභූමිය විනාශ කිරීමට ඉඩ දී බලා සිටීම කනගාටුවට කරුණකි. දැනට සිදු කර අති අධ්‍යයනයන්ට අනුව පෙනී ගොස් ඇත්තේ හානිකර ක්‍රියා ගණනාවකට ගොදුරු වී ඇති බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය අභයභූමියේ ජෛව විවිධත්වය දැවැන්ත පරිහානියකට ලක් වී ඇතත් ඊට පිටතින් පිහිටි බොරලැස්ගමුව හා දිවුල්පිටිය යන වගුරු ප්‍රදේශ තවමත් සැලකිය යුතු ජෛව විවධත්වයක් දරා සිටින බව ය. අභයභූමිය ආසන්නයේ පිහිටා ඇති මේ වගුරුබිම් දෙක ද බෙල්ලන්විල - අත්තිඩිය අභයභූමියට ඈඳාගෙන ඒ වගුරු පද්ධතියට ම නෛතික ආරක්ෂාව ලබා දීම අද වන විට අත්‍යවශ්‍ය වී ඇත. එපමණක් නොව අදාළ නීති රිති ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් වගුරු බිම් පද්ධතිය ආරක්ෂා කරගත යුතු වේ. මෙයට සමගාමීව මෙවන් පරිසර පද්ධතීන්හි වැදගත්කම ඉන් මිනිස් සහ සත්ත්ව ජීවී රටාවන්ට ලැබෙන පිටුවහල හා  ඉන් බැහැරවීම තුළින් ලැබෙන අනිසි පලවිපාක පිලිබඳ ඉදිරි පරපුර දැනුවත් කිරීමද මෙහිලා ඉතා වැදගත් පියවරක් වේ. වනජීවී අමාත්‍යාංශය හා අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය අනුබද්ධව කරනු ලබන පාසල් හා විශ්ව විද්‍යාල දැනුවත්කිරීමේ වැඩසටහන් සහ මාධ්‍ය තුලින් සිදුකරන ප්‍රචාරණමය කටයුතු මේ සඳහා මහඟු පිටුවහලක්වනු නොඅනුමානය.

            අතිශය ජනාකීර්ණ කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරයක් වැනි කාර්මිකරණයට ලක්වූ ප්‍රදේශයක් තුළ ස්වාභාවිකවම පිහිටනු ලැබූ සම්පතක් වන මෙතරම් සොඳුරු වූ හරිත ලොවක සිටින අප, කෘත්‍රීම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමෙන් එහි ආශ්වාද ලබන්නෙමු. එපමණක් නොව එහි ඇති අවශ්‍යතාවයද විවේචනය කරන්නෙමු. නමුදු කිසිදු විටෙක ස්වභාවික පරිසරය හා සැසඳීමට සුදුසු තවත් ගිමන්හලක් නැත්තේමය. ඇත්තේ ජරාජීර්ණ වූ වාතලයක් පමණි. විඩාපත් මනස නිරතුරුවම සුවපත් කළහැකි නිසල වනපියසක අසිරිය අප හට වඩවඩාත් දැනෙනුයේ එය අපට අහිමිවී ගිය පසුය. එනිසාවෙන් අපට සොබාදහම් මාතාව විසින් දායාද කර ඇති මේ වටිනා සම්පත ආරක්ෂා කරගැනීම සහ එයට ආදරය කිරීම අප සතු යුතුකමකි.

දේශීය ශාන්තිකර්ම හා බැඳී සන්නිවේදනාර්ථ

                                 ශ්‍රී ලංකාවේ ගැමි ජන මානවයා අතර පවතින සුවිශේෂ ප්‍රජාකරණ විශේෂයක් ලෙස ශාන්තිකර්ම නම් කල හැක. ප්‍රාථමික ගැමි ජන සමාජයේ ව්‍යාප්තව පවතින මෙම ශාන්තිකර්ම සඳහා මිනිසුන් එක්රොක් වූයේ තම ජිවිතයට එල්ලවන අයහපත් තත්ත්වය පහකොට යහපතක් ලබාගැනීම උදෙසාය. "ශාන්තියක්" යනු සෙතක්, යහපතක්, ආශීර්වාදයක් උදෙසා කරනු ලබන ක්‍රියාවකි. දෙවියන්, යකුන්, නව ග්‍රහයින්, අදෘශ්‍යමාන බලවේගයන්ගෙන් වැදී පැමිණෙන්නා වූ අපල උපද්‍රව පහ කරගැනීමට, අකල් මරණ,ආරවුල් අවම කරගැනීමට, ලෙඩරෝග සුවකර ගැනීමට යන කාරණාවන් උදෙසා ප්‍රාථමික අවධියේ ශාන්තිකර්ම පවත්වා ඇත. මේ අනුව දෙවියන්, යකුන්, නව ග්‍රහයින් මුල්කර ගනිමින් ශාන්තිකර්ම පවත්වනු ලබයි. ශාන්තිකර්මවල සිදුවනුයේ මානසික පීඩනයෙන් මුදවාගෙන ඔහු ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත්කිරීමයි. එහිදී ඖෂධිය ප්‍රතිකාරවලට වඩා රෝගියාගේ සිත් සතුටු කරවන සෞන්දර්යාත්මක රසවින්දනයක් ලබාදීම පුදපුජාවන් හා නර්තන ගායන අංග මගින් සිදු කරනු ලබයි. 

                            කොහොඹා කංකාරිය, පහන් මඩුව, දෙවොල් මඩුව, බලි යාගය ආදී ශාන්තිකර්ම ගණනාවක් මගින් මානසික රෝග සුවකිරීම හා යහපත ලබා ගැනීම සිදු කරනු ලබයි. රෝග සුවකිරීමට යක්තොවිල් බොහෝවිට පැවැත්වුවද සෑම ශාන්තිකර්මයක් හරහාම කිසියම් වූ යහපතක් උදා කරදීම මුලික අරමුණ වේ. එහිදී,

• යටිසිත විමසා බැලීම
• රෝගියා තුළ ධනාත්මක සිතුවිලි තහවුරු කිරීම
• අනුකරණාත්මක හා ප්‍රදර්ශන ඇසුරින් කරන මනෝ චිකිත්සක ක්‍රම
• කායික,මානසික වත්පිළිවෙත් සඳහා යොමුකරවීම

ආදී කරුණු මගින් රෝග සුවකිරීම සිදු කරයි. එසේම එම ක්‍රමවල විශේෂවූ සන්නිවේදනාර්ථයන් ගැබ්ව තිබේ. නිදසුනක් ලෙස පහතරට දහඅට සන්නිය ශාන්තිකර්මය භූත, අමුක්කු, බීරි, වාත, ජල, ගුල්ම ආදී සන්නි දහ අටකින් යුක්ත වන අතර යකැදුරා, ආතුරයා ඉදිරියට පැමිණ ඇතිවී තිබෙන රෝගයත්, එම රෝගය සිරුරෙන් බැහැර කිරීමට නම් එම යකුන්ට පිදේනි අවශ්‍ය බවත්, පිදේනි පුජා කිරීමෙන් පසු යක්ෂයා පිටවීමත් රඟදක්වා පෙන්වයි.මෙලෙස අවසානයේ ආතුර සිරුරෙන් යක්ෂයා පිටවීම තුලින් ආතුරයාගේ සියලු රෝගාබාධ සුවවන බවත් විශ්වාස කරයි. එසේම රිද්දි යාගය ශාන්තිකර්මය පවත්වනු ලබන්නේ දරුවන් නොමැතිකමින් දුකට පත් කාන්තාවන්ට සහ දරුගැබ සහිත කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව පිණිසය. මාතෘත්වයට සැරසෙන ආකාරය සහ එතැන්පටන් තමන්ට මවක් වීමේ හැකියාව ඇති බව එම චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර මගින් සන්නිවේදනය කරනු ලබයි. 

නිදසුන්: 

නානුමුර මංගල්‍යය- දීපංකර බුදුන්ට නොඉදුල් සළුව වියිම සඳහා පවිත්‍ර වියයුතු බව දක්වයි. ඉන් දරුවන් ලැබීමට නම් පවිත්‍රත්වය සපුරාගත යුතු බව සංකේතවත් කරයි.

කපුයක්කාරිය- සළුව වියිමට අවශ්‍ය කප සිටුවීම, පොළව හෑම, කපු බිජ ඉසීම ආදිය සිදු කරයි. මෙමගින් දරුවෙකු ලැබීම සඳහා ලිංගික කාර්යයේ යෙදිය යුතු බව සංකේතවත් වේ.

                                ශාන්තිකර්මයන්හි බුදුගුණ ගායනාවලට අමතරව ත්‍රිවිධ රත්නයේ ගුණ ද නිරන්තර ගායනා කරනු ලබයි. එමගින් යකුන් පවා බුදුන්ගේ අණට කීකරු වන බව විශ්වාස කෙරේ. විශාලා මහනුවර තුන්බිය දුරුකිරීම සඳහා මෙය කදිම නිදසුනකි.

අහසට බුදුරැස් කදක් මවා             ලා

පොළොවට බුදුරැස් කඳක් මවා     ලා 

යකුගිය ඇත මං බිඳවා                 ලා

මුනිරජු වැඩියයි පිරිත් දෙසා         ලා

මෙවැනි කවි ගායනා කිරීම මගින් බුදුන්ගේ ආරක්ෂාවද රෝගියාට තිබෙන බව සන්නිවේදනය වේ. මීට අමතරව ශාන්තිකර්ම අතරතුර සිදුවන බෙර වාදනයන් මගින්ද අධික කම්පන ශක්තියක් ජනිත කරවයි. මගුල් බෙර, අත්‍යා බෙර වාදනයන් මීට නිදසුන්ය. මන්ත්‍ර ජපකිරිම, යාදිනි, සන්න, සැහැලි, අෂ්ඨක ආදී සෑම ගායනාවක් සඳහාම වෙන්වූ නාද රටාවක් පැවතිණ. මෙමගින් කිසියම්වූ සංගීත චිකිත්සාවක් ලබාදීම සිදු කරයි. නිදසුනක් ලෙස නානුමුරය හා කපුයක්කාරිය යන රංග අවස්ථාවන්හි යොදාගනු ලබන බෙර පද හා ගායනා මගින් සන්නිවේදනය වනු ලබන්නේ වඳ ස්ත්‍රීන් කපුපිළි වියා දීපංකර බුදුන්ට සළුව පුජාකළ පිනෙන් දරු සම්පත් ලැබූ බවයි. මේ නිසා සංගීත චිකිත්සාව ශාන්තිකර්මයන්හි රෝග නිවාරණය සඳහා බෙහෙවින් ඉවහල් වනු ඇත. 

                              බලි යාගය නවග්‍රහ අපල දුරු කිරීමට පවත්වනු ලබන ශාන්තිකර්මයකි. මෙහිදී අදාළ රෝගියාගේ රෝගයට සරිලන බලියක් ඇඹීම සිදු කරයි. මැටි බලි, මල් බලි, වතුර බලි ආදී විවිධ බලි වර්ග ඇති අතර අදාළ බලිය ග්‍රහයින් හා දෙවියන්ට පුජකිරීමෙන් එම අපලය/රෝගය පහව යනබව විශ්වාස කෙරේ. යකැදුරාගේ අතෙහි ඇති අත්මිණිය සෙලවීම මගින් ග්‍රහදොස් පහකර ආශීර්වාද ලැබෙන බව සන්නිවේදනය වේ. එමෙන්ම ශාන්තිකර්මවල ඇති ස්වභාවික ඖෂධ හාවිතය පිළිබඳව ද විමසීම වැදගත්ය. ඖෂධීය කොළ, මුල්, පොතු, මල් මෙන්ම කෙසෙල් වලු, තැඹිලි, පොල් ආදිය යාග මඩලේ එල්ලීම මගින් මානසික සුවතාව හා ලෙඩරෝග සුවකිරීම සඳහා ශාන්තිකර්මය ඖෂධයක් වන බව සන්නිවේදනය කරයි. ඊට අමතරව සශ්‍රිකත්වයද සංකේතවත් කරනු ලබයි. පහත කවියෙන් ඒ පිළිබඳව මනාව පැහැදිලි වේ. 

තැඹිලි නවසි බෝදිලි තල් පොල් ව     ලූ

කදිලි වලුත් සුවදැල් රඹ කැන් ව         ලූ

තැඹිලි වලුත් ගෙන මාරුක් මල් ව       ලූ

එකලී ලෙසට දෙන ලෙස සැරසූව       ලූ 

තවද පුනා මඩුව ශාන්තිකර්මය අවසානයේදී පුනාව රැගෙන ගොස් දියේ සිටින ගොනෙකුගේ හිසෙහි ගසා විනාශ කර දැමීම මගින්ද සියලු දෝශ දුරුවූ බව සියලු දෙනා හට සන්නිවේදනය කරනු ලබයි. උඩරට ශාන්තිකර්මයක් වන කඩවර කංකාරියේ සමාගම් නූල පැළඳවීම චාරිත්‍රය මගින් දරුපල ලබාදීම සිදුකරයි. කඩවර යක්ෂයා විසින් සිදු කරන බීය වැද්දීම් හා ගබ්සා කිරීම් ආදිය පහව යාම සඳහා මෙම නූල පළඳවනු ලබයි. මෙලෙස විවිධ චාරිත්‍ර හරහා ශාන්තිකර්ම ඔස්සේ පුද්ගල අපල උපද්‍රව දුරුකිරීමට හැකියාව ලැබී ඇති බව මනාව පැහැදිලි වනු ඇත. මෙවැනි විවිධ සාම්ප්‍රධායික චාරිත්‍ර ක්‍රමයන් ඔස්සේ අතීත ජනයා ශාන්තිකර්ම පවත්වා ඇති අතර එම මනෝචිකිත්සක ක්‍රමවේදයන් හා බැඳී සන්නිවේදනාර්ථ මෙසේ පෙන්වා දිය හැක.

(ග්‍රන්ථ පරිශීලනය ඇසුරිනි)

පොඩ්ඩියේ

ගල්කිස්ස මහා හෝටලය හා බැඳි ජනප්‍රවාද

       

 ශ්‍රී ලංකාවේ සුන්දර වූ වෙරළ තීරයක් වන ගල්කිස්ස වෙරළ තීරය කාගේත් සිත් ඇද බැද තබා ගත් ස්ථානයකි.සවස් යාමය වන විට වෙරළට යන එන ඕනෑම කෙනෙකු හට ඈතින් දිස්වන ගල්කිස්ස මහා හෝටලය දෙවතාවක් හැරී බැලීමට සමත් කරවයි. සංචාරක ව්‍යාපාරයට තෝතැන්නක් වන, නූතනයේ ඉතාමත් අනර්ඝ මට්ටමේ පහසුකම් වලින් සැදුම් ලත් මෙම හෝටලය එදා ආණ්ඩුකාර මාළිගයකි.

                            ගල්කිස්ස මහා හෝටලය හා බැඳී ජනප්‍රවාදයක් ලෙස තෝමස් මේට්ලන්ඩ් සහ ලොවීනා අපෝන්සුවා පෙම් පුවත ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධ වූ කතා පුවතකි. ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍ය පැවති කාල වකවානුවේ එවකට ශ්‍රී ලංකාව හැඳින්වූයේ “Ceylone” යනුවෙනි. 1805-1811 යන කාලයේ මෙරට දෙවන ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකාරවරයා වශයෙන් කටයුතු කරන ලද්දේ සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ් නැතහොත් ටොම් රජු ය. ඔහු ගල්කිස්සෙන් ලත් ඉඩමේ සිය පෞද්ගලික වාසස්ථානය ගොඩනැගුමට ඉටා ගත්තේය. ලොවීනා ගේ නිවස ඊට යාබදව පිහිටා තිබීම ඊට එක් හේතුවක් වේ. නමුදු  තවත් සමහරෙකු පවසා ඇති අන්දමට ලොවීනා ගේ නිවසද මෙට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් සාදා දී ඇති බව ජනප්‍රවාදයයි. පුරා කතාවට අනුව මෙම කාල වකවානුවේ ආණ්ඩුකාර මාළිගයෙහි නර්තනයේ යෙදුනු පෘතුගීසි හා සිංහල සම්භවයක් ඇති ලොවීනා අපෝන්සුවා නමැති නාටිකාංගනාව සමග ඔහු පෙමින් වෙලිනි. ඇය ග්‍රීක දෙවඟනකට සමාන බව කියැවේ. නමුත් ටොම් රජු දිවයිනට පැමිණි අවස්ථාවේදී ලොවීනා, පිළිගැනීමේ නර්තනයේ යෙදුන බවත් එහිදී ඔහුට ලොවීනා කෙරෙහි ප්‍රේමයක් හටගත් බවත් ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. මොවුන් දෙදෙනා විවාහ වී සිටි බවට එක් මතවාදයක් පවතින අතර මෙම සම්බන්ධය නිසාවෙන් උඩුකය නිරුවත් තම කුලේ කාන්තාවන්ට විලි වසා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ නීතිමය අවකාශය ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් සකසා දුන් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියැවේ. මීට අමතරව මෙතෙක් වාසය කල තනි පලයේ නිවෙස් වෙනුවට අනෙක් සාමාන්‍ය මිනිසුන් මෙන් පල දෙකේ වහල ද  වරිච්චි බිත්ති සහිත කොළ අතු වෙනුවට පිරුදු මානා සෙවිලි කල නිවෙස් සෑදීමට ද  යාචක රැකියා වෙනුවට තමන් කැමැති කර්මාන්තයන්හි යෙදීමට ද අවශ්‍ය  අවසර සහිත නියෝගයක් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් නිකුත් කල බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. පහත් කුලයක් වන රොඩී කුලයට අයත් ලොවීනා හමුවීම සදහා සිය නිවහන ගොඩනැගෙන අතරවාරයේ එහි සිට එය අසබඩ පිහිටි ලොවීනා ගේ නිවසට රහසිගත උමගක් ඉදිකිරීමට ඔහු වග බලා ගත්තේය. මෙසේ උමං මාර්ග 17ක් මාළිගයේ සිට ලොවීනා ගේ නිවස වෙත ඔහු භාවිතා කර ඇත.

            තෝමස් මේට්ලන්ඩ් හා ලොවීනා අපෝන්සුවා

                           

                        ආණ්ඩුකාරවරයාගේ වයින් ගබඩාවෙන් පටන්ගෙන ඇයගේ නිවහනින් කෙලවර වෙන මෙම ප්‍රධාන උමග ඔවුනට රහසිගතව හමුවීමට ඉඩ පෑදුවේය. එනමුදු විවිධ කටකතාවන් මගින් මෙය පිලිබඳ දැනගත් බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටය තෝමස් මේට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයා හට 1811දී ලංකාව හැරදමා මොල්ටාවට දඬුවම් මාරුවක් ලබා දෙන අතර එහිදී ඔහු තනිකඩයෙකු ලෙසම මියැදී ඇත.

                       සිය පෙම්වතා හිමි කර ගැනීමට නොහැකි වූ ලොවීනා, මාළිගාව දෙස බලා සුසුම්ලමින් ගල් කුලකින් පැන දිවිනසා ගත් බවට ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. එසේම තම නිවහනේ සදළුතලයෙන් පැන දිවි නසාගත් බවටද මතයක් පවතියි. ඇයගේ මෘත ශරීරය නූතන හෝටලය අසළ ඇති පල්ලියේ තිබෙන බවටද ජනප්‍රවාද පවතියි. පසු කලෙක මෙම ගල්කිස්ස නමැති නගරය Mount Lavinia යනුවෙන් ඇයව සිහිවීම පිණිස නම් කරන ලදී. බොහෝ අවස්ථාවන්හි දී ලොවීනා ගේ නිවස අසල ඇති පර්වතයක් මත සුදු පැහැයෙන් සැරසී කාන්තාවක් සිටීම හා ඇය ලොවීනා හා සමාන හෙයින් එම නගරය Mount Lavinia ලෙස නම් කල බව සඳහන් වේ.මොවුන් දෙදෙනාගේ ප්‍රේම වෘතාන්තයට එකඟ නොවූ බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටය කිසිදු අයුරකින් සාධකයන් ඉතිරි නොකිරීමට වග බලා ගත්හ.එහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස ඒ හා සම්බන්ධ සියලු තොරතුරු හා ලේඛනයන් විනාශ කරන ලදී. අද වන විට ද හෝටලයේ ඒ හා සම්බන්ධ කිසිදු ලේඛනයක් හමුවී නොමැති අතර රහස් උමං මාර්ගය හා ආණ්ඩුකාරවරයා භාවිතා කල කාමරය පමණක් ඉතිරි වී ඇති සාධක ලෙස දක්වා ඇත.                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

                  මෙහි දැක්වෙනුයේ ප්‍රධාන උමං මාර්ග අභ්‍යන්තරයයි. 1877දී උමං මාර්ග හරස්කොට දුම්රිය මාර්ග ඉදි කෙරුණි. 1920දී පමණ උමග වසා දැමුණු අතර මන්දිරය වටා වූ අහිගුණ්ඨික රොඩී ගම්මානය නවීන නගරයක් බවට සංවර්ධනය විය. ආණ්ඩුකාර මේට්ලන්ඩ් ගෙන් පසු බලයට පැමිණි එඩ්වඩ් බාන්ස් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ සමයේ එනම් 1820දී එම ආණ්ඩුකාර මාළිගය කාමර සහිත දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී. එහිදී ගොඩනැගිල්ල පවත්වා ගෙන යාම සඳහා විශාල මුදලක් වැය වූ අතර එනිසාවෙන් 1927දී එය ආතර් එෆ්රෞම්ස් (Arthur Ephraums) වෙත අලෙවි කරන ලදී. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය කාලයේදී හෝටලය බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව විසින් හමුදා රෝහලක් ලෙස භාවිතයට ගත් බවත් යුද්ධයෙන් අනතුරුව 1947දී ගල්කිස්ස මහා හෝටලය ලෙස ප්‍රතිස්ථාපනය කල බවත් ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. යුද්ධය අතරතුර රෝහල් ශාලා තුල ඇඳන් පිරවීම හා තුවාල වූ සොල්දාදුවන් රෝහලට ප්‍රවාහනය සිදු කර ඇත. මෙම මාළිගාව හෝටලයක් ලෙස ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට ප්‍රථම රොබට් බ්‍රව්න්රිග් සහ එඩ්වඩ් බාන්ස් යන ආණ්ඩුකාරවරුන් මෙහි පාලනය කර ඇත. එකල හෝටලයේ රැඳී සිටි අමුත්තන් ලෙස බෙල්ජියමේ ලියෝපෝල්ඩ් රජු (Leopold King Of Belgium), ලේඛක සොම්ර්ස්ට් මවුම් ( Writer Somerest Maum), නළු විවියන් ලීහ් (Actor Vivien Leigh), ක්ර්ක් ඩග්ලස් සහ ග්‍රෙගරි පෙක් (Kirk Dougles & Gregory Peck) යන පුද්ගලයන් සඳහන් වේ. එමෙන්ම The Bridge Of The River Kwai නමැති චිත්‍රපටයේ යම් යම් දර්ශන ද මෙම හෝටලයේ රූගත කර ඇත.

                                           

                   ලොවීනා ගේ නිවසෙහි සදළුතලයට ආණ්ඩුකාර මාළිගය මැනවින් දිස්වන අතර එම නිවසේ අද වන විට ගල්කිස්ස බෞද්ධ බාලිකා නමින් පාසලක් පවත්වාගෙන යනු ලබයි. එහි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය අතීතයේ පැවති ආණ්ඩුකාර මාලිගයේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්ප හා බෙහෙවින් සමානකමක් දක්වන බව ජන මතයයි.

මහෝගනී දැව යොදා ගනිමින් මදින ලද පොළොවකින් යුත් අලංකාරවත් ලෙස සැලසුම් කර ඇති මෙම ආණ්ඩුකාර මාලිගාව පෞරාණික ප්‍රෞඩත්වය මැනවින් විදහාපානු ලබයි. මේට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ රාජකාරි කාමරය ,හෝටලයේ ඉහළ මාලයේ තිබෙන අතර එය ඔහුගේ  මහා මන්දිරයේ ප්‍රධාන කොටසක් ලෙස ද ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. ඔහුගේ බොහෝ රැස්වීම් එහි පවත්වා තිබෙන බවටද මතයන් පවතියි. දැනට හෝටලයේ පිවිසුම් දොරටුව අභියස ඇති ජල උල්පත මැද ඇති කාන්තා/ගැහැණු ළමයෙකුගේ පිළිරුව ලොවීනා ගේ යැයි ජනප්‍රවාදයේ කියවේ.එය ජනප්‍රවාදයක් පමණක් බවත් එම පිළිරුව හෝටලයේ අලංකාරය සඳහා නිර්මාණය කල  බවත් හෝටලය මගින් පවසා තිබේ. ඊට අමතරව එකල තිබූ පාලනය නූතන හෝටලයේ සිටින සේවකයන් පළඳිනු ලබන රාජකීය ගණයේ ඇඳුම් පැළඳුම් වලට හේතුවක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන අතර අතීතයේ සිටි පොලිස් නිලධාරින් හා දොරටු පාලකයන් එම ඇඳුම් පැළඳුම් හා සමාන ලෙස පැළඳීම් භාවිතා කොට ඇත. 

                            එසේම හෝටලයේ ප්‍රධාන ආහාර වට්ටෝරු අතර අතීතයේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසින් ආහාරයට ගත් වට්ටෝරු කිහිපයක් ද අද වනවිටත් හෝටලයේ Governor’s Restaurant හි පිළියෙළ කරනු ලබයි. ඒවා අතර “ලැවීනියා”, “කොලෝනියල්” හා “ගවර්නර්ස්” කෑම වට්ටෝරු වේ. මිලෙන් අධික වුවද එම ආහාර හෝටලය තුල ඉතාමත් ජනප්‍රිය ආහාර ලෙස සැලකේ.හෝටලයේ නූතන නිල ලාංඡනයේ ඇති සිංහයන් දෙදෙනෙකු දෙපසින් අල්ලාගත් පළිහ හා ඒ මත පිහිටි ඔටුන්න මගින් අතීතයේ පැවති ඉංග්‍රීසි පාලනය හා ලංකාව ඉංග්‍රීසි යටත්විජිතයක්ව පැවතීම පිලිබඳව ද මනාව පිළිඹිබු වේ. සරලව කිවහොත් බලය හා අධිකාරය පිළිබඳව එම ලාංඡනය මගින් විදහාපානු ලබයි. මේ අනුව ආණ්ඩුකාර තෝමස් මේට්ලන්ඩ් විසින් තම නිවස ලෙස අඩිතාලම දැමූ එම මාළිගය අද වන විට තරු පන්තියේ හෝටලයක් බවට පත් වී ඇත. මෑතකදී හෝටලයට වසර 210 සපිරීම නිමිත්තෙන් එළිදැක්වූ සුවඳ විලවුන් මගින් සිය විශ්වාසනීය උරුමයක් වන “තහනම් ආදර කතාව” පිළිබඳ නැවත වරක් අප මතකයට නංවනු ලබයි.

               වසර 200කට එහා අතීතයක් ඇති මෙම හෝටලය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම හෝටල් ගෙන් එකකි. හෝටලයට  වෙරළ තීරය මගින් තවත් සුන්දරත්වයක් එක් කරනු ලබන අතර බොහෝ මංගල උත්සව සඳහා නූතනයේ මෙම හෝටලය භාවිතා කරනු ලබයි. කෙතරම් කාලය ගලා ගියද  ස්ත්‍රියක, සම්භාවනීය ආණ්ඩුකාර හදවත අල්ලා ගත් ආකාරය, රහස් උමගේ ආදරණිය හමුවීම්, මෙස්මිසෝ නර්තන මතකයන් මෙන්ම එම ආත්මයන් ගල්කිස්ස මහා හෝටලය හා අවට ප්‍රදේශ පුරා අදටත් ජීවමාන සාධකයන් ලෙස පවතිනු නොඅනුමානයි.

නාඩගම් සංගීතයෙහි නිරූපිත අන්තර් සංස්කෘතික ලක්ෂණ

                       ඕනෑම රටක සංස්කෘතිය යනු ආගම, දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජීය හා කලාව එකතු වී සැදුම් ලද්දකි. සංස්කෘතිය සකස් වීමට මිනිසාගේ ගතිපැවතුම්, සමාජීය රටා මෙන්ම ඔවුනොවුන් ශිෂ්ඨාචාරයක් වශයෙන් එදා සිට අද දක්වා රැගෙන ආ විවිධ ජිවන රටාද  තුඩුදුන් හේතු වේ. ඒ අනුව මිනිසාගේ ඕනෑ එපාකම් මත ඔවුන්ට රසවිඳීම , පිනවීම, සතුටු වීම යන කරුණු මුල් කරගනිමින් ඔවුන් කලාව වෙත නැඹුරු වූ බව මුලාශ්‍රයන්ගෙන් පැහැදිලි වේ. සංගීතය යනු එම කලාවේ ප්‍රධාන අංගයකි. ආදී වැසියා ශිෂ්ඨාචාර යුගයේ දී ක්‍රමයෙන් ශිෂ්ඨාචාරගත වන විට තාලයට අනුගත වෙමින් ඔවුන්ගේම සංගීතයක් නිර්මාණය කර ගත්හ. මෙය මුලිකවම සංගීත කලාව නිර්මාණයට අඩිතාලම වන්නට විය. මේ අනුව සංගීතය විවිධ සංස්කෘතීන් අනුව වෙනස් වෙමින් විවිධ තාල රූප එක් වෙමින් අපුර්වත්වයකින් යුතුව අද වන විට භාවිත වේ.

                       සංගීතය කියූ සැණින් අපගේ මතකයට නැගෙන පුද්ගලයෙකු වන්නේ ග්‍රීක දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් ය. මොහු විසින් නාට්‍යයකට අවශ්‍ය අංග හයක් (6) දක්වා තිබේ. එනම්,

■ කථා වින්‍යාසය 

■ චින්තනය

■ වාග් විලාසය 

■ සංගීතය 

■ ප්‍රේක්ෂාව  ආදිය ලෙසය.

මේ අනුව ග්‍රීක නාට්‍ය කලාව තුළ සංගීතයට වැදගත්කමක් දී ඇති බව පැහැදිලි වේ. එසේම සංගීතය, ග්‍රීක නාට්‍යවල පමණක් නොව චීන, ජපන්, සංස්කෘත හා මධ්‍යකාලීන යුරෝපියානු නාට්‍ය වලද අනිවාර්යය අංගයක්ව පැවතිණ. ශ්‍රී ලංකාවේද ශාන්තිකර්මයන්හි ඇති නාට්‍යම ජවනිකා, සොකරි, කෝලම්, නාඩගම් හා නුර්ති දක්වාද සංගීතය අඩු වැඩි වශයෙන් යොදාගැනීම දැකගත හැකිය.

                       නාඩගම් පිළිබඳව සඳහන් කිරීමේදී වැදගත් වන්නේ  එහි ප්‍රධාන අංගය සංගීතය වීමයි. නාඩගම මුළුමනින්ම සංගීතයෙන් යුක්ත වේ. එබැවින් දෙබස් වශයෙන් ගැයෙන ගද්‍ය කොටස් පවා ගායනයෙන් හසුරවනු ලැබේ. ආඝාතාත්මක, අනාඝතාත්මක කවි භාවිත වේ. එහිදී සින්දු නාඩගම හා කවි නාඩගම වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක. 

■ සින්දු නාඩගම් - මනමේ, සිංහබාහු 

■ කවි නාඩගම් - දිරියෙන් යුධ කළ, දියණිය ඇදුරින්ඳු,

                අසන්ම පිය හිමි

                       නාඩගම පිලිබඳ විවිධ මතවාද දක්නට ලැබේ. මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්ට අනුව නාඩගම පැවත එනුයේ දක්ෂිණ භාරතයේ “භගවතමේල තෙරුක්කුත්තු” නම් වීදි නාට්‍ය සම්ප්‍රධායෙන් යන්නයි. නමුත් එය මහාචාර්ය එම්.එච් ගුණතිලක මහතා විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර එතුමා පවසන පරිදි නාඩගම් ප්‍රභවය “පෘතුගීසි ජන වන්දනා” නාට්‍ය තුලින් සිදු වූ බවයි. මීට අමතරව තවත් එක් මතයක් වන්නේ පීකිං ඔපෙරාව ද අපගේ නාඩගමට ඉතාම සමීප යැයි කියන මතයයි. නමුත් එහිදී කිසිදු ආකාරයකින් නාඩගම් සම්ප්‍රධාය , ඔපෙරාව අනුකරණය නොකර ඇති බවත් ඔපෙරාවේ ආකෘතික ස්වරුපය, ඡායාව පමණක් අප විසින් උකහා ගෙන ඇති බවත් විද්වත් අදහසයි. 

                   නාඩගම මුලිකව පල්ලිය හරහා විකාශය විය. පල්ලිය මගින් නාඩගම් තුලින් ආගමික කතා ප්‍රචාරය සිදු කොට ඇත. ඒ හේතුවෙන් බොහෝමයක් නාඩගම්හි ප්‍රධාන කතා පුවත රෝමානු කතෝලිකයින්ගේ කතා පුවත් විය. ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජුගේ කාලයේදී දක්ෂිණ භාරතයෙන් පැමිණි අලගු නායිදු නම් දමිළ සංගීතඥයා විසින් නාඩගම් සංගීතය මෙරටට ගෙනවිත් ඇත. මේ අනුව මුළුමහත් නාඩගම් කලාවේ සංගීත අංශයට රෝමානු කතෝලික ගායන ක්‍රමයේ බලපෑම ලැබී ඇත. 

                      නාඩගම්හි සංගීත භාණ්ඩ පිලිබඳ විමසීමේදී ප්‍රධාන වාද්‍ය භාණ්ඩය ලෙස මද්දල් යුගලයක් භාවිත කරයි. මෙය මද්දලය, මෘදංගය, දමිළ බෙරය, මත්තාල් ලෙස හදුන්වනු ලබයි. මද්දලය මගින් දමිළ අවනද්ධාක්ෂර නිපදවයි. එසේම සර්පිනාව හෙවත් හාර්මෝනියම් අතිතයේ යුරෝපියානු ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථානවල තේවාව සඳහා යොදාගෙන ඇත. මීට අමතර වශයෙන්  බටනලාව, තාලම්පට සංකලනයෙන් නාඩගම් සංගීතය නිර්මාණය කොට ඇත. නාඩගම් සංගීතය සරල ආකාර 24කි. පසන්, තිර්ලානා, වඩිමුඩි, චාපු, කඩිනම් පසන් , පසන් අනු තාලය ආදී වශයෙන් පවතී. පසන් යනු කතෝලික බැතිමතුන්ගේ ගායනා ක්‍රමයකි. එහෙත් නාඩගම්හී පසන් යනු මාත්‍රා 8/16න් යුත් මද්දල් පදයකි. නාඩගම්හි එන සිංදු රාග , ද්‍රවිඩ ගායනා හා ද්‍රවිඩ රාගධාරී බවක් ගෙන ඇත.නාඩගම් සඳහා භාවිත කරනු ලබන කර්ණාටක සංගීතය පසුව දමිළ රාගතාල වලින් නිදහස්ව රචනා කොට තිබුනද මුළුමනින්ම ද්‍රවිඩ සංගීතය ඉවත් වී නොමැත. 

                      නාඩගම් භාෂාව ශබ්ද රසයට මුල් තැනක් ලබාදී තිබේ. සාහිත්‍යයක වචන වෙනස් කරමින් අර්ථ ශුන්‍ය වචන භාවිත කරනු ලබයි. එසේ සිදු කර ඇත්තේ ශබ්ද රසයට මුල් තැනක් දී ඇති නිසාවෙනි. 

ʺනිල් සිකි පිලසේ දිගු වරලා - හෙලා පුලාවි අදරිʺ

(පිලිප්පු සිඤ්ඤෝ ගේ ස්ථාක්ති නාඩගම)

පිලිප්පු යනු නාඩගම්හි ආදිතම කතෘවරයායි. මොහුගේ බස සංස්කෘත හා දෙමල මිශ්‍රිත භාෂාවක් විය. 

                       එසේම නාඩගම් වල  පොතේ ගුරා විසින් කියනු ලබන පුර්ණ විරිඳුව සංස්කෘත නාට්‍ය වල නාන්දියට සමානකමක් දක්වයි. නාඩගම් සංගීතය මුල්කාලීනව ද්‍රවිඩ වුවද ගැමි ගැමි ගායකයන් ගායනා කල සිංහල වචන වල උච්ඡාරණය අනුව ඊට දේශීය ශෛලියක් ආරුඪ වී තිබෙන නිසාත් එය සිංහල සංගීතයක් බවට පත් විය. නාඩගම් වලට අයත් පදය වෘත්තයන් ස්වර දීර්ඝ කොට ඇද පැද ගායන ක්‍රමය වූ කලි සිංහල ගැමි ගී හා සමාන ක්‍රමයකට නෑකම් කියන බව නොකිවමනාය. මෙම හේතූන් නිසා නාඩගම් සංගීතය මේ රටේ සංස්කෘතික වාතාවරණයට ගැලපෙන පරිදි සකස් කරගැනීමට සිංහලයන් සමත් විය.

මේ අනුව නාඩගම් සංගීතය තුළ දක්නට ලැබෙන අන්තර් සංස්කෘතික ලක්ෂණ පෙන්වා දිය හැක.